Luật Sư Bảo Vệ Quyền Lợi Người Bị Hại Trong Vụ Án Hình Sự 2026

Không chỉ bị can, bị cáo mới cần luật sư — dịch vụ luật sư bảo vệ người bị hại vụ án hình sự ngày càng được nhiều gia đình quan tâm vì người bị hại cũng có nhiều quyền quan trọng nhưng thường ít được biết đến, đặc biệt là quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại, quyền đề nghị mức hình phạt, và quyền kháng cáo.

Nhiều bị hại vì thiếu hiểu biết pháp luật nên bị thiệt thòi trong việc yêu cầu bồi thường hoặc bỏ lỡ cơ hội trình bày đầy đủ tại phiên tòa. Bài viết này, do Công ty Luật Chính Danh biên soạn, giúp bị hại và gia đình hiểu rõ quyền của mình và vai trò của luật sư bảo vệ.

Bị hại trong vụ án hình sự là ai?

Theo Điều 62 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, bị hại là cá nhân trực tiếp bị thiệt hại về thể chất, tinh thần, tài sản hoặc là cơ quan, tổ chức bị thiệt hại về tài sản, uy tín do tội phạm gây ra hoặc đe dọa gây ra. Ví dụ: nạn nhân của tội cố ý gây thương tích, gia đình người bị xâm phạm tính mạng, chủ tài sản bị trộm cắp/lừa đảo chiếm đoạt, doanh nghiệp bị thiệt hại uy tín do hành vi phạm tội…

Quyền của bị hại theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015

Theo khoản 2 Điều 62 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, bị hại hoặc người đại diện của họ có quyền:

• Được thông báo, giải thích quyền và nghĩa vụ của mình;
• Đưa ra chứng cứ, tài liệu, đồ vật, yêu cầu;
• Trình bày ý kiến về chứng cứ, tài liệu, đồ vật liên quan và yêu cầu người có thẩm quyền tiến hành tố tụng kiểm tra, đánh giá;
• Đề nghị giám định, định giá tài sản theo quy định pháp luật;
• Được thông báo kết quả điều tra, giải quyết vụ án;
• Đề nghị thay đổi người có thẩm quyền tiến hành tố tụng, người giám định, người định giá tài sản, người phiên dịch, người dịch thuật;
• Đề nghị hình phạt, mức bồi thường thiệt hại, biện pháp bảo đảm bồi thường;
• Tham gia phiên tòa; trình bày ý kiến, đề nghị chủ tọa phiên tòa hỏi bị cáo và người khác tham gia phiên tòa; tranh luận tại phiên tòa để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình;
• Tự bảo vệ, nhờ người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho mình;
• Kháng cáo bản án, quyết định của Tòa án;
• Khiếu nại quyết định, hành vi tố tụng của cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng.

Bị hại có được yêu cầu bồi thường thiệt hại không?

Có.

Bị hại có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại về vật chất (chi phí điều trị, thu nhập bị mất, tài sản bị hư hỏng/chiếm đoạt…) và tổn thất tinh thần do hành vi phạm tội gây ra.

Yêu cầu bồi thường thiệt hại thường được giải quyết ngay trong vụ án hình sự (phần dân sự trong vụ án hình sự), giúp bị hại không phải khởi kiện thêm một vụ án dân sự riêng.

Để yêu cầu bồi thường được chấp nhận đầy đủ, bị hại cần chuẩn bị đầy đủ chứng từ chứng minh thiệt hại thực tế: hóa đơn viện phí, biên bản giám định thương tích/tài sản, chứng từ thu nhập bị mất… Đây là công việc luật sư có thể hỗ trợ chuẩn bị bài bản ngay từ đầu.

Luật sư bảo vệ người bị hại vụ án hình sự làm những công việc gì?

Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị hại (theo Điều 84 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015) thực hiện các công việc:

• Tư vấn, giải thích đầy đủ quyền của bị hại ngay từ giai đoạn đầu;
• Hỗ trợ thu thập, hoàn thiện hồ sơ, chứng cứ chứng minh thiệt hại;
• Soạn thảo đơn yêu cầu bồi thường thiệt hại, đơn đề nghị hình phạt phù hợp với tính chất, mức độ hành vi phạm tội;
• Có mặt cùng bị hại khi làm việc với cơ quan điều tra, tham gia phiên tòa;
• Trình bày ý kiến, tranh luận tại phiên tòa để bảo vệ quyền lợi bị hại;
• Tư vấn, hỗ trợ kháng cáo nếu bản án chưa bảo đảm quyền lợi hợp pháp của bị hại.

Vì sao bị hại nên nhờ luật sư bảo vệ quyền lợi?

Nhiều bị hại có tâm lý “vụ án đã có công an, viện kiểm sát lo” nên không chủ động tìm hiểu quyền của mình, dẫn đến một số bất lợi thường gặp:

• Không chuẩn bị đầy đủ chứng từ chứng minh thiệt hại nên mức bồi thường được chấp nhận thấp hơn thực tế;
• Không nắm rõ quyền được thông báo kết quả giải quyết vụ án nên bị động trong suốt quá trình tố tụng;
• Không biết cách trình bày, tranh luận tại phiên tòa để bảo vệ quyền lợi của mình một cách hiệu quả;
• Bỏ lỡ quyền kháng cáo nếu bản án sơ thẩm chưa thỏa đáng về phần bồi thường hoặc hình phạt.

Có luật sư bảo vệ người bị hại vụ án hình sự đồng hành giúp bị hại chủ động hơn, bảo vệ quyền lợi hợp pháp một cách đầy đủ, đúng quy định.

Quy trình luật sư bảo vệ người bị hại vụ án hình sự tại Luật Chính Danh

Với kinh nghiệm từng công tác tại Viện Kiểm sát và Tòa án nhân dân TP. Hà Nội, Luật sư Phạm Văn Duẩn và Công ty Luật Chính Danh hỗ trợ bị hại theo quy trình:

• Bước 1: Tiếp nhận thông tin vụ việc, tư vấn quyền của bị hại;
• Bước 2: Hướng dẫn thu thập, hoàn thiện chứng từ chứng minh thiệt hại;
• Bước 3: Đăng ký người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị hại với cơ quan tố tụng;
• Bước 4: Đồng hành xuyên suốt các buổi làm việc với cơ quan điều tra và tại phiên tòa;
• Bước 5: Tư vấn, hỗ trợ kháng cáo nếu cần thiết.

Xem thêm: Thẩm quyền xét xử hình sự tại Đồng Nai 2026 và Kháng cáo bản án hình sự – thời hạn, thủ tục.

Câu hỏi thường gặp

Bị hại có bắt buộc phải thuê luật sư bảo vệ người bị hại vụ án hình sự không?

Không bắt buộc, nhưng bị hại có quyền nhờ người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho mình theo Điều 62 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015. Có luật sư giúp bị hại bảo vệ quyền lợi đầy đủ và hiệu quả hơn, đặc biệt với yêu cầu bồi thường thiệt hại.

Bị hại có được yêu cầu bồi thường ngay trong vụ án hình sự không?

Có. Yêu cầu bồi thường thiệt hại thường được giải quyết trong phần dân sự của vụ án hình sự, không cần khởi kiện dân sự riêng, giúp tiết kiệm thời gian, chi phí.

Nếu bị cáo không có khả năng bồi thường thì sao?

Tòa án vẫn tuyên nghĩa vụ bồi thường trong bản án; việc thi hành sẽ theo thủ tục thi hành án dân sự, có thể kéo dài nếu bị cáo không có tài sản để thi hành ngay, nhưng bị hại vẫn có quyền yêu cầu thi hành án khi bị cáo có điều kiện.

Bị hại có quyền kháng cáo bản án không?

Có. Bị hại hoặc người đại diện của bị hại có quyền kháng cáo bản án, quyết định của Tòa án về phần liên quan đến quyền, lợi ích hợp pháp của mình, bao gồm cả phần hình phạt và bồi thường thiệt hại.

Chi phí thuê luật sư bảo vệ người bị hại vụ án hình sự là bao nhiêu?

Tùy tính chất vụ việc và phạm vi công việc. Liên hệ 0907 399 266 để được tư vấn và báo phí cụ thể sau khi trao đổi sơ bộ.